Методиктиг суме Тыва дыл кичээлинге 3-ку класска ажыглаар чижек тестилер

 

 

 

 

 

 

КЛАССКА АЖЫГЛААР ЧИЖЕК ТЕСТИЛЕР

адын айтыр.

ренийн.

автору кымыл?

глуг эрттирдивис.

;

   Степан Сарыг-оол.

чечен чугаазында Уран бичии демир хааржаанга долдур чуну школазынга эккелгенил?

   кадырган чечектерни;

   кадырган бурулерни.

найысылалын айтыр.

   Туран;

   Кызыл.

сту тывар.

.

.. , тодар-ла мен.

Тос-ла чузун малымайны доруктурза байыыр-ла мен.

   эргизимзе;

   долганзымза.

шулуунде! алган-дыр?

Тыным болган

Тыва черим турбаан болза,

тывызыкзыг

тыва чонум кайыын кээрил? Хорек-чурек

азап, хей-аът киирер хоомейжинин

глуг ырын кымнар ырлаар?

сту тывар.

Тыва дылым — терээн дылым,

кпес мерген дылым.

Бодал чокка сакпай эдип, … камнаар дылым.

   бокталдырбас;

   хирлендирбес.

дугайында чугаалап турарыл?

9.

 

р оъттап чоруур.

   Мешкен-Хелдуц дугайында;

дугайында.

лгу уеде канчап барганын айтыр.

налып турар.

налбастаан.

чечен чугаазындан алган сезуглелде кандыг ажыктыг казымал байлак дугайында чугаалап турарыл?

болган.

   дус;

   кужур.

ту тывар.

чурукчувус шевер чажыт холу-биле хемнер эрии, эзим, сында хевис аргып эгеледи.

   сентябрь;

   декабрь.

-биле будааныл?

   алдын-сарыг;

.

турарын айтыр.

   киш-кулааны;

   ыт-кадын.

ту тывар.

Хулер-хулер арыннарлыг

дунну, хунну эскербейн,

чаржып турар.

   ишчилери;

ары.

шулуктен алган-дыр?

ступ келир: Хаван, адыг, сарбашкын дээш, каттырынчыын кандыг дээрил!

шулуунден алган узундунуц одуруунда каапкан сестерни айтыр.

булут-даа чок, аштап каан дег, кылац туру. Санап четпес эцме-тикчок чанган куштар ында чору.

 

   ак-кек дээр;

   ак-кек кудай.

 

 

Тывызыктыц шын харыызын тывар.

Хем-хемниц бажында кегдигир кара буура, даг-дагныц бажында талыгыр кара буура.

   туман;

   будут.

­зында кузун кандыг ыяштарныц бурулери баштай дужуп эгелээрил?

   пештерниц, шивилерниц;

   дыттарныц, хадыцнарныц.

Тывызыктыц шын харыызын тывар.

Дээрде тепкииштиг, ховуда кокпалыг.

   доос-кара;

   ээремчик.

чечен чугаа-зындан алган сезуглелде каапкан свету айтыр.

сайын ол-ла черинге уруцнеп чип олурган.

;

   кээрген.

, чуу деп чечен чугаазындан алган-дыр?

й бурулер хары угда улай улай дужуп турда ындыг. Бурулер, бурулер. Кайнаар-даг баарга, сустуме бурулер.

дугайында чугаалап тура-рыл?

дып турган.

   кээрген;

.

Хуулгаазын тоолду тывар.

луг тоолду тывар.

чылгылыг Алаадай-Мерген чылгызын суггарып чорааш, кымга таваржы бээрил?

   Амырга-Мооска;

   Чылбыга-Кадайга.

Чылбыга-Кадайны кым тиилээрил?

   Алаадай-Мерген;

   Балдыр-бээжек оглу.

ту тывар.

11

 

 

лгуустеп-ле чоруур.

   даг-дыр;

   хову-дур.

улузунга чуну бээрил?

   ужен чылгызын;

шкузун.

сту тывар.

   ханмас;

кпес.

зинин канчаар эккелгенил?

за соруулунга чажырып эккелген.

аразынга тырып алгаш, эккелген.

тоолу болурул?

ту тывар.

болур, тарамыктар чыылгаш, куш болур.

л;

   хем.

ту тывар.

рге, даамай харлар арынга дээр.

   чаап-ла;

   уруп-ла.

кыжын чиир чемин айтыр.

   шулун;

   сиген.

Дараазында одуругларны кымныц шулуунден алган-дыр?

, кылын харны энчек кылып, кырын шыва тыртып алган.

ту айтыр.

.

   хем-не;

.

ту айтыр.

ганы бичии думчуу-

 

 

кпеш;

   бора-шиижек.

харыызын тывар.

реп унер.

   хыраа;

   хар.

й куштарны айтыр.

кпештер;

ректер.

сту тывар.

а каан. Шивилерге … баглап, шимеп, дерип каастап чораан.

   белек;

   чинчи.

Шаанда тыва чон Шагааны каш хонук байырлап чорааныл?

   бир хонук;

   уш хонук.

Шагаа уезинде бичии кижилер канчаар чолукшуур, мендилежир турганын айтыр.

а) Ийи холун бурунгаар сунгаш, узеш кылынгаш, улуг кижиниц ийи холунуц адаан дозуп алыр.

б) Ийи холун бурунгаар сунгаш, узеш кылынгаш, улуг кижиниц ийи холунуц кырынга салыр.

сту тывар.

­ги лдир чажып ёзулаар чацчылдыг турган.

кырынга;

   даг кырынга.

Тыва календарьда каш чыл барын айтыр.

   он бир;

   он ийи.

Тыва календарьда Чаа чыл колдуунда кайы айдан эгелээрил?

   январь;

   февраль.

ган календарында бир улуг эргилде каш чыл болурул?

   алдан;

   чеден.

Бир чыл каш чыл болгаш катап эргилерил?

   12 чыл;

   11 чыл.

­рил?

;

   хаван.

 

 

.

.

;

.

.

;

.

.

;

.

?

.

.

.

;

.

.

;

.

.

.

;

.

.

.

?

.

 

 

мергежил ол.

сту тывар.

Чуу чокта кижи чурттап шыдавазыл? Агаар чокта. Суг

   чокта, чурттап

шыдавас.

   алдар-ат;

   куш-ажыл.

сту тывар.

мурнунда — … Чалгааныц мурнунда — кочу.

   мактал;

   хунду.

­дан алган-дыр?

улам немежип-ле турар.

Тывызыкты тывар.

ы чок.

дан;

   дилги.

жини чуу чувеге демейлээнил?

 

изиг херелинден кужур ие холу чылыг.

 

   Ай дег;

   Хун дег.

Улегер домакта каапкан состу тывар.

 

Булут аразында хун караа чылыг. Улус аразында авам караа …

 

   чымчак;

   хоюг.

шулуунден алган-дыр?

 

рум магаданчыг хол бар ийин.

 

тывар.

66.

18

19

 

 

Анай-хаактар

тыныжынга чымчак салгын чуктеп келген.

лзеп унду.

   сыргаланган;

   чечектелген.

кайы уезин бижип турарын тывар.

чангаш ыяштар харга туттуруп бастырбышаан.

   орай час;

   эрте час.

чыгаштарын кандыг кушкаштар ээлеп, чурттап турганнарыл?

   бора-шиижектер;

кпештер.

, чуу деп шулуунден алдынганыл?

ар.

П

чугаазындан алган-дыр?

наарын билир чорааннар.

 

камгалап каарыл?

а) эзир;

б) хартыга.

шулуунде эц улуг ховар кушту айтыр.

   дас;

   тогдук.

Тывызыкты тывар.

»

оъду чок.

   куштар;

   балыктар. ‘

каш бызааларын камгалап алырыл?

   55;

   56.

адын тывар.

 

 

 

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *